Dərslik
İlk kartdan uşağınıza uyğunlaşdırılmış kommunikasiya lövhəsinə qədər — təxminən 15 dəqiqədə.
Məzmun
- Tətbiqi açmaq
- Danışmaq: sözlər və cümlələr
- Qovluqlardan istifadə
- Redaktə rejimini açmaq
- Kartı dəyişmək
- Yeni kartlar və qovluqlar
- Silmək əvəzinə gizlətmək
- Səs, sürət və dil
- Bir neçə uşaq üçün profillər
- Ehtiyat nüsxə və köçürmə
- Əlçatan idarəetmə
- Klaviatura, ifadələr və tam ekran
- İnternetsiz istifadə və quraşdırma
- AAC təcrübəsindən məsləhətlər
1. Tətbiqi açmaq
1 Açmaq
temia.online ünvanına keçin və ya quraşdırılmış tətbiqi işə salın. Giriş tələb olunmur; ilk açılışda tam söz ehtiyatı olan profil avtomatik yaradılır.
Temia dili cihazınızdan tanıyır. Planşetiniz Azərbaycan dilinə qurulubsa, interfeys və kartlar dərhal Azərbaycan dilində olur.
2 Xoş gəldiniz ekranı
Yalnız ilk açılışda qısa bir qeyd ən vacib addımları izah edir. "Gəlin danışaq!" düyməsi onu həmişəlik bağlayır.
2. Danışmaq: sözlər və cümlələr
3 Bir söz deyin
Karta toxunun. Söz dərhal deyilir və yuxarıda cümlə zolağında görünür.
4 Cümlə qurun
Bir neçə karta ardıcıl toxunun — məsələn mən, istəyirəm, içmək. Bütün sözlər cümlə zolağında toplanır.
Cümlə zolağına toxunmaq bütöv cümləni deyir.
5 Düzəliş etmək
Cümlə zolağının sağında iki simvol var: geri silmə düyməsi son sözü silir, zibil qutusu isə bütün zolağı təmizləyir.
3. Qovluqlardan istifadə
6 Qovluğa daxil olmaq
Əsas səhifənin sağ kənarında çərçivəli boz kartlar var: bunlar qovluqlardır (yemək, içki, hisslər, insanlar, heyvanlar, oyun, geyim, bədən, ev, yerlər, məktəb, rənglər & rəqəmlər). Bir toxunuş onları açır.
Söz seçildikdən sonra tətbiq avtomatik olaraq əsas səhifəyə qayıdır, belədə ən çox istifadə olunan sözlər həmişə bir toxunuş məsafəsindədir.
7 Əsas səhifəyə qayıtmaq
Qovluğun içində yuxarı solda ev simvolu görünür. O, sizi istənilən vaxt geri qaytarır.
4. Redaktə rejimini açmaq
8 Kilid simvoluna toxunun
Yuxarı sağda kilid simvolu var. 1234 PIN kodunu daxil etdikdən sonra
tətbiq redaktə rejiminə keçir — bu, başlığın altındakı rəngli zolaqdan bilinir.
PIN kod uşağın ünsiyyət zamanı təsadüfən kartları dəyişməsinin qarşısını alır. O, təhlükəsizlik kilidi deyil, sadəcə büdrəmə maneəsidir.
5. Kartı dəyişmək
9 Karta toxunun
Redaktə rejimində karta toxunun. Həmin kartın bütün parametrləri olan pəncərə açılır:
- Ad — kartın üzərində yazılan mətn.
- Deyilən mətn — tətbiqin oxuduğu şey. Fərqli ola bilər: kartda "nənə" yazıla, "nənə Zeynəb" deyilə bilər.
- Rəng — söz növünə görə, rəng açarına uyğun.
- Simvol — növbəti addıma baxın.
10 Simvol seçin
"Simvol seç" düyməsi ilə tətbiqlə gələn təxminən 3.400 simvol arasında axtarış edə bilərsiniz. Bir söz yazın (simvollar ingilis dilində adlanır, məsələn dog, car, bed) və şəkil seçin.
11 Öz fotonuzu istifadə edin
Öz fotolarınız daha aydındır: əsl oyuncaq, uşağın öz nənəsi, mətbəxdəki fincan. "Qalereyadan" ilə cihazdan şəkil seçin; Android və iPhone tətbiqləri "Şəkil çək" imkanını da təklif edir.
Sonda Yadda saxla düyməsinə toxunun.
6. Yeni kartlar və qovluqlar yaratmaq
12 Plus kartına toxunun
Redaktə rejimində hər boş yerdə plus işarəsi olan kart görünür. Səhifə dolduqda tətbiq avtomatik boş sətir əlavə edir.
13 Kart, yoxsa qovluq?
Sizdən "Nə əlavə etmək istəyirsiniz?" soruşulur:
- Kart — deyilən söz.
- Qovluq — yeni, boş səhifə açır.
Adı yazın və "Yarat" ilə təsdiqləyin. Simvolu sonra yeni karta toxunaraq əlavə edirsiniz.
14 Qovluğun içinə keçmək
Redaktə rejimində hər qovluq kartının sağ altında qovluq simvolu var. Onunla içəri keçib orada yeni kartlar və yeni qovluqlar yarada bilərsiniz — istənilən qədər dərinlikdə.
Beləcə məsələn Ailəm → Nənə və baba, yaxud Uşaq bağçası → Səhər dairəsi qurulur.
7. Kartları silmək əvəzinə gizlətmək
15 Göz simvolundan istifadə edin
Redaktə rejimində hər kartın yuxarı sağında göz var. O, kartı gizlədir: uşaq üçün yox olur, amma yeri qorunub saxlanılır.
8. Səs, sürət və dil
16 Parametrləri açın
Yuxarı sağdakı dişli çarx parametrləri açır. Orada bunlar var:
- Dil — 100 dil. Dəyişdirmək bütün kartları da tərcümə edir; adını dəyişdiyiniz kartlar və öz fotolarınız toxunulmaz qalır.
- Səs — cihazda mövcud olan bütün səslər. Seçdikdə nümunə dərhal səslənir.
- Danışıq sürəti və səs tonu.
- Hər sözü dərhal de — yalnız hazır cümlə deyilməlidirsə, söndürün.
- Adları göstər — simvolların altındakı mətn açıq və ya bağlı.
9. Bir neçə uşaq üçün profillər
17 Yeni profil yaradın
Parametrlərdə "Profillər" bölməsində "Yeni profil" başqa bir söz ehtiyatı yaradır — bacı-qardaşlar üçün və ya bir planşeti bölüşən sinif uşaqları üçün. Hər profilin öz kartları, öz dili və öz səsi var.
Keçid üçün ada bir toxunuş kifayətdir.
10. Ehtiyat nüsxə və köçürmə
18 Profili ixrac edin
"Profili ixrac et" bütün kartları, səhifələri, ifadələri və parametrləri ehtiva edən fayl yaradır. Həmin faylı saxlayın — cihaz itsə və ya brauzer yaddaşı təmizlənsə, o sizin ehtiyat nüsxənizdir.
19 Profili idxal edin
"Profili idxal et" belə bir faylı geri oxuyur — başqa cihazda da. İdxal həmişə yeni profil yaradır və mövcud məlumatları heç vaxt üzərinə yazmır.
20 Bulud sinxronizasiyası (könüllü)
İstəsəniz, pulsuz hesab yaradıb profilləri buluda yükləyin. Eyni söz ehtiyatı sonra bir neçə cihazda yüklənə bilər — ev və məktəb eyni lövhədən istifadə etməli olduqda faydalıdır. Hər ehtiyat nüsxə baxıcılar üçün paylaşma kodu alır. Hesabsız heç bir məlumat cihazı tərk etmir.
21 Digər proqramlarla mübadilə
"Lövhə mübadiləsi" bölməsində lövhəni açıq Open Board Format (.obz) formatında ixrac edə və ya CoughDrop, Cboard kimi digər AAC proqramlarından lövhələr idxal edə bilərsiniz. Söz ehtiyatınız sizindir və köçürülə bilən olaraq qalır.
11. Əlçatan idarəetmə
22 Toxunma tutma müddəti
Əli titrəyən uşaqlar üçün: tutma müddəti təyin edin (0-dan 1.000 millisaniyəyə qədər). Toxunuş yalnız barmaq kifayət qədər uzun dayandıqdan sonra sayılır — təsadüfi toxunuşlar nəzərə alınmır.
23 Düymə ilə skanlama
Dəqiq göstərə bilməyən uşaqlar üçün: "Düymə ilə skanlama" funksiyasını açın. Sətirlər növbə ilə işıqlandırılır.
- Boşluq — növbəti sətrə və ya karta keçmək
- Enter — sətri açmaq və ya kartı seçmək
- Esc — sətir seçiminə qayıtmaq
Geniş yayılmış AAC düymələri bu klavişlər kimi işləyir. Sürəti 0,5 ilə 4 saniyə arasında tənzimləyə bilərsiniz.
24 Səsli işarələr
Bundan əlavə, Temia seçimdən əvvəl işıqlandırılmış sətri sakitcə elan edə bilər — görmə çətinliyində və skanlama zamanı faydalıdır.
12. Klaviatura, ifadələr və tam ekran
25 Söz proqnozu olan klaviatura
Oxuyub yazan uşaqlar üçün: yuxarı sağdakı klaviatura simvolu yazı görünüşünü açır. Söz təklifləri klaviaturanın üstündə görünür və hər istifadədə daha yaxşı uyğunlaşır — tətbiq yalnız cihazda öyrənir. "İnkoqnito" öyrənməni söndürür.
26 Tez-tez işlənən cümlələri saxlayın
Ulduz simvolu "Mənim ifadələrim" bölməsinə aparır. Tez-tez lazım olan cümlələri saxlayın — "Acmışam", "Darıxıram", "Zəhmət olmasa çölə çıxa bilərəm?". Bir toxunuş onları deyir, uzun basma isə silir.
27 Böyük göstər və diqqət çək
Klaviatura görünüşündə gündəlik iki köməkçi var: "Böyük göstər" mətni bütün ekranda göstərir (səs-küylü yerlərdə faydalıdır), zəng düyməsi isə diqqət çəkmək üçün "Bağışlayın!" deyir.
13. İnternetsiz istifadə və quraşdırma
28 Əsas ekrana əlavə edin
Telefon və ya planşetdə temia.online ünvanını açın və brauzer menyusunda "Əsas ekrana əlavə et" seçin. Temia bundan sonra öz ikonu ilə adi tətbiq kimi açılır — ünvan sətri olmadan.
29 İnternetsiz işləmək
İlk ziyarətdə Temia lazım olan hər şeyi cihaza yükləyir. Bundan sonra tətbiq bağlantı olmadan açılır və danışır — maşında, meşədə, xəstəxanada. Kartlarınız onsuz da yerli olaraq saxlanılır.
14. AAC təcrübəsindən məsləhətlər
Tək tətbiq ünsiyyət yaratmır. Alternativ və əlavə kommunikasiyada bu prinsiplər özünü doğruldub:
Nümunə göstərin, imtahan etməyin
Danışarkən lövhəni özünüz istifadə edin: söhbət edərkən mən — içmək kartlarına toxunun. Uşaqlar dili başqalarının onu necə işlətdiyinə baxaraq öyrənir. Mütəxəssislər buna modelləşdirmə deyir.
İmtahan vəziyyəti yaratmayın
"İt haradadır? İti mənə göstər!" kimi suallar uşağın səsini imtahana çevirir. Daha yaxşısı: birlikdə bir şey yaşamaq və onu şərh etmək.
Həmişə əlçatan olsun
Lövhə bütün gün əl altında olmalıdır — yemək zamanı, maşında, yataqda. Heç kimin səsi kənara qoyulmur.
Hər ifadə dəyərlidir
Təsadüfi görünən toxunuşlar da ünsiyyət cəhdidir. Uşaq nəsə demiş kimi reaksiya verin — çünki o, məhz bunu edib.
Kiçikdən başlayın
Bir neçə əsas sözlə başlayın (mən, istəyirəm, daha, bitdi, yox) və zamanla daha çox kart açın. Yerlər həmişə eyni qalır.