Udhëzues
Nga karta e parë deri te një tabelë komunikimi e përshtatur për fëmijën tuaj — për rreth 15 minuta.
Përmbajtja
- Hapja e aplikacionit
- Të flasësh: fjalë dhe fjali
- Përdorimi i dosjeve
- Hapja e modalitetit të redaktimit
- Ndryshimi i një karte
- Karta dhe dosje të reja
- Fshehja në vend të fshirjes
- Zëri, shpejtësia dhe gjuha
- Profile për disa fëmijë
- Kopje rezervë dhe transferim
- Përdorim i arritshëm
- Tastiera, frazat dhe ekrani i plotë
- Përdorimi pa internet dhe instalimi
- Këshilla nga praktika e KAP
1. Hapja e aplikacionit
1 Hapeni
Shkoni te temia.online ose nisni aplikacionin e instaluar. Hyrja nuk nevojitet; në nisjen e parë krijohet automatikisht një profil me fjalor të plotë.
Temia e njeh gjuhën nga pajisja juaj. Nëse tableti është vendosur në shqip, ndërfaqja dhe kartat janë menjëherë në shqip.
2 Ekrani i mirëseardhjes
Vetëm në nisjen e parë një shënim i shkurtër shpjegon hapat më të rëndësishëm. Butoni „Le të flasim!“ e mbyll atë përgjithmonë.
2. Të flasësh: fjalë dhe fjali
3 Thoni një fjalë
Prekni një kartë. Fjala shqiptohet menjëherë dhe shfaqet lart në shiritin e fjalisë.
4 Ndërtoni një fjali
Prekni disa karta njëra pas tjetrës — për shembull unë, dua, të pi. Të gjitha fjalët mblidhen në shiritin e fjalisë.
Prekja e shiritit të fjalisë shqipton të gjithë fjalinë.
5 Korrigjimi
Djathtas në shiritin e fjalisë janë dy simbole: tasti i kthimit heq fjalën e fundit, koshi e zbraz të gjithë shiritin.
3. Përdorimi i dosjeve
6 Hyrja në një dosje
Përgjatë skajit të djathtë të faqes kryesore ka karta gri me kornizë: këto janë dosjet (ushqim, pije, ndjenja, njerëz, kafshë, lojë, veshje, trupi, shtëpia, vendet, shkolla, ngjyrat dhe numrat). Një prekje i hap.
Pas zgjedhjes së një fjale aplikacioni kthehet automatikisht në faqen kryesore, që fjalët më të shpeshta të jenë gjithmonë vetëm një prekje larg.
7 Kthimi në faqen kryesore
Brenda një dosjeje lart majtas shfaqet simboli i shtëpisë. Ai ju kthen në çdo çast.
4. Hapja e modalitetit të redaktimit
8 Prekni dryn-in
Lart djathtas gjeni simbolin e drynit. Pas futjes së PIN-it 1234
aplikacioni kalon në modalitetin e redaktimit — kjo njihet nga shiriti me ngjyrë nën
kokën e faqes.
PIN-i pengon që fëmija të ndryshojë karta pa dashje gjatë komunikimit. Nuk është bllokim sigurie, por vetëm një pengesë e vogël.
5. Ndryshimi i një karte
9 Prekni një kartë
Në modalitetin e redaktimit prekni një kartë. Hapet një dritare me të gjitha cilësimet e asaj karte:
- Emri — teksti i shkruar në kartë.
- Teksti i shqiptuar — ajo që lexon aplikacioni. Mund të jetë ndryshe: në kartë mund të shkruhet „gjyshja“ dhe të shqiptohet „gjyshja Drita“.
- Ngjyra — sipas llojit të fjalës, sipas çelësit të ngjyrave.
- Simboli — shihni hapin tjetër.
10 Zgjidhni një simbol
„Zgjidh simbol“ ju lejon të kërkoni mes rreth 3.400 simboleve të përfshira. Shkruani një fjalë (simbolet janë emërtuar në anglisht, p.sh. dog, car, bed) dhe zgjidhni një figurë.
11 Përdorni foton tuaj
Fotot tuaja janë edhe më të qarta: lodra e vërtetë prej pelushi, gjyshja e vetë fëmijës, filxhani nga kuzhina. Me „Nga galeria“ zgjidhni një figurë nga pajisja; aplikacionet për Android dhe iPhone ofrojnë edhe „Bëj foto“.
Në fund prekni Ruaj.
6. Krijimi i kartave dhe dosjeve të reja
12 Prekni kartën me plus
Në modalitetin e redaktimit çdo vend i lirë shfaq një kartë me shenjën plus. Kur faqja mbushet, aplikacioni shton automatikisht një rresht bosh.
13 Kartë apo dosje?
Do t'ju pyesë „Çfarë doni të shtoni?“:
- Kartë — një fjalë që shqiptohet.
- Dosje — hap një faqe të re, bosh.
Shkruani emrin dhe konfirmoni me „Krijo“. Simbolin e shtoni më pas duke prekur kartën e re.
14 Hyrja brenda një dosjeje
Në modalitetin e redaktimit çdo kartë dosjeje ka poshtë djathtas simbolin e dosjes. Me të hyni brenda dhe krijoni aty karta të tjera dhe dosje të tjera — sa thellë të dëshironi.
Kështu krijohet për shembull Familja ime → Gjyshja dhe gjyshi, ose Kopshti → Rrethi i mëngjesit.
7. Fshehja e kartave në vend të fshirjes
15 Përdorni simbolin e syrit
Në modalitetin e redaktimit çdo kartë ka lart djathtas një sy. Ai e fsheh kartën: për fëmijën zhduket, por vendi i saj mbetet i rezervuar.
8. Zëri, shpejtësia dhe gjuha
16 Hapni cilësimet
Ingranazhi lart djathtas hap cilësimet. Aty gjeni:
- Gjuha — 100 gjuhë. Ndryshimi përkthen edhe të gjitha kartat; kartat që i keni riemërtuar dhe fotot tuaja mbeten të paprekura.
- Zëri — çdo zë i disponueshëm në pajisje. Me zgjedhjen luhet menjëherë një mostër.
- Shpejtësia e të folurit dhe lartësia e zërit.
- Shqipto çdo fjalë menjëherë — çaktivizoni nëse duhet të shqiptohet vetëm fjalia e përfunduar.
- Shfaq emrat — teksti nën simbole i ndezur ose i fikur.
9. Profile për disa fëmijë
17 Krijoni një profil të ri
Te cilësimet nën „Profilet“ opsioni „Profil i ri“ krijon një fjalor tjetër — për vëllezërit e motrat ose për disa fëmijë të një klase që ndajnë një tablet. Çdo profil ka kartat e veta, gjuhën e vet dhe zërin e vet.
Kalimi bëhet me një prekje mbi emrin.
10. Kopje rezervë dhe transferim
18 Eksportimi i profilit
„Eksporto profilin“ krijon një skedar me të gjitha kartat, faqet, frazat dhe cilësimet. Ruajeni atë skedar — është kopja juaj rezervë nëse pajisja humbet ose pastrohet hapësira e shfletuesit.
19 Importimi i profilit
„Importo profilin“ e lexon një skedar të tillë përsëri — edhe në një pajisje tjetër. Importimi krijon gjithmonë një profil të ri dhe kurrë nuk i mbishkruan të dhënat ekzistuese.
20 Sinkronizimi në re (vullnetar)
Nëse doni, krijoni një llogari falas dhe ngarkoni profilet në re. I njëjti fjalor mund të ngarkohet pastaj në disa pajisje — e dobishme kur shtëpia dhe shkolla duhet të përdorin të njëjtën tabelë. Çdo kopje rezervë merr një kod ndarjeje për kujdestarët. Pa llogari asnjë e dhënë nuk largohet nga pajisja.
21 Shkëmbimi me programe të tjera
Te „Shkëmbimi i tabelave“ mund ta eksportoni tabelën në formatin e hapur Open Board Format (.obz) ose të importoni tabela nga programe të tjera KAP si CoughDrop apo Cboard. Fjalori juaj ju përket juve dhe mbetet i transferueshëm.
11. Përdorim i arritshëm
22 Koha e mbajtjes së prekjes
Për fëmijë me duar të pasigurta: caktoni një kohë mbajtjeje (0 deri 1.000 milisekonda). Prekja llogaritet vetëm kur gishti ka qëndruar mjaftueshëm gjatë — prekjet e rastësishme shpërfillen.
23 Skanim me çelës
Për fëmijë që nuk mund të tregojnë me saktësi: aktivizoni „Skanimin me çelës“. Rreshtat ndriçohen njëri pas tjetrit.
- Hapësira — te rreshti ose karta tjetër
- Enter — hap rreshtin ose zgjidh kartën
- Esc — kthehu te zgjedhja e rreshtit
Çelësat e zakonshëm KAP funksionojnë si këto butona. Shpejtësia mund të caktohet mes 0,5 dhe 4 sekondave.
24 Sinjale zanore
Përveç kësaj Temia mund ta njoftojë me zë të ulët rreshtin e ndriçuar para zgjedhjes — e dobishme në rast dëmtimi të shikimit dhe gjatë skanimit.
12. Tastiera, frazat dhe ekrani i plotë
25 Tastierë me parashikim fjalësh
Për fëmijë që lexojnë dhe shkruajnë: simboli i tastierës lart djathtas hap pamjen e shkrimit. Sugjerimet e fjalëve shfaqen mbi tastierë dhe përshtaten më mirë me çdo përdorim — aplikacioni mëson vetëm në pajisje. „Fshehtas“ e çaktivizon mësimin.
26 Ruani fjalitë e shpeshta
Simboli i yllit të çon te „Frazat e mia“. Ruani fjalitë që nevojiten shpesh — „Kam uri“, „Po mërzitem“, „A mund të dal jashtë, të lutem?“. Një prekje i shqipton, një shtypje e gjatë i fshin.
27 Shfaq të madhe dhe tërhiq vëmendjen
Pamja e tastierës ka dy ndihmës të përditshëm: „Shfaq të madhe“ e tregon tekstin në të gjithë ekranin (e dobishme në vende të zhurmshme), kurse butoni i ziles thotë „Më falni!“ për të tërhequr vëmendjen.
13. Përdorimi pa internet dhe instalimi
28 Shtoni në ekranin kryesor
Hapni temia.online në telefon ose tablet dhe zgjidhni në menynë e shfletuesit „Shto në ekranin kryesor“. Temia pastaj niset me ikonën e vet si një aplikacion i zakonshëm — pa shiritin e adresës.
29 Funksionimi pa internet
Në vizitën e parë Temia shkarkon në pajisje gjithçka që i nevojitet. Pas kësaj aplikacioni hapet dhe flet pa lidhje — në makinë, në pyll, në spital. Kartat tuaja ruhen gjithsesi në pajisje.
14. Këshilla nga praktika e KAP
Vetëm aplikacioni nuk krijon komunikim. Në komunikimin alternativ dhe plotësues janë dëshmuar këto parime:
Jepni model, mos testoni
Përdoreni tabelën edhe ju vetë ndërsa flisni: gjatë bisedës prekni unë — të pi. Fëmijët e mësojnë gjuhën duke parë se si e përdorin të tjerët. Specialistët e quajnë këtë modelim.
Asnjë situatë provimi
Pyetje si „Ku është qeni? Ma trego qenin!“ e kthejnë zërin e fëmijës në një test. Më mirë: përjetoni diçka së bashku dhe flisni për të.
Gjithmonë brenda dorës
Tabela duhet të jetë brenda dorës gjithë ditën — në tryezë, në makinë, në shtrat. Zëri i askujt nuk vihet mënjanë.
Çdo shprehje ka rëndësi
Edhe prekjet që duken të rastësishme janë përpjekje për të komunikuar. Reagoni sikur fëmija të kishte thënë diçka — sepse pikërisht këtë bëri.
Filloni me pak
Filloni me disa fjalë bazë (unë, dua, edhe, mbaroi, jo) dhe me kalimin e kohës zbuloni karta të tjera. Vendet mbeten të njëjta gjatë gjithë kohës.