ट्युटोरियल
पहिलो कार्डदेखि आफ्नो बच्चाअनुसार मिलाइएको सञ्चार बोर्डसम्म — करिब १५ मिनेटमा।
विषयसूची
१. एप खोल्ने
1 खोल्नुहोस्
temia.online मा जानुहोस् वा इन्स्टल गरिएको एप चलाउनुहोस्। लगइन चाहिँदैन; पहिलो पटक खोल्दा पूरा शब्दभण्डार भएको प्रोफाइल स्वत: बन्छ।
Temia ले तपाईंको यन्त्रबाट भाषा पहिचान गर्छ। तपाईंको ट्याब्लेट नेपालीमा सेट छ भने इन्टरफेस र कार्डहरू तुरुन्तै नेपालीमा हुन्छन्।
2 स्वागत स्क्रिन
पहिलो पटक खोल्दा मात्र एउटा छोटो सूचनाले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पाइलाहरू बताउँछ। "बोलौँ!" थिचेपछि यो सधैंका लागि बन्द हुन्छ।
२. बोल्ने: शब्द र वाक्य
3 एउटा शब्द बोल्नुहोस्
कार्डमा थिच्नुहोस्। शब्द तुरुन्तै बोलिन्छ र माथि वाक्यपट्टी मा देखिन्छ।
4 वाक्य बनाउनुहोस्
एकपछि अर्को गरी धेरै कार्डमा थिच्नुहोस् — जस्तै म, चाहन्छु, पिउनु। सबै शब्द वाक्यपट्टीमा जम्मा हुन्छन्।
वाक्यपट्टीमा थिच्दा पूरा वाक्य बोलिन्छ।
5 सच्याउने
वाक्यपट्टीको दायाँतिर दुई चिन्ह छन्: ब्याकस्पेसले अन्तिम शब्द हटाउँछ, फोहोरको टोकरीले पूरा पट्टी खाली गर्छ।
३. फोल्डरको प्रयोग
6 फोल्डरभित्र जाने
गृहपृष्ठको दायाँ किनारमा किनारा भएका खैरा कार्ड हुन्छन्: ती फोल्डर हुन् (खाना, पेय, भावना, मानिस, जनावर, खेल, लुगा, शरीर, घर, ठाउँ, विद्यालय, रङ र अङ्क)। एक थिचाइले खुल्छन्।
शब्द छानेपछि एप स्वत: गृहपृष्ठमा फर्किन्छ, ताकि सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने शब्दहरू सधैँ एक थिचाइ टाढा रहून्।
7 गृहपृष्ठमा फर्किने
फोल्डरभित्र माथि बायाँ घरको चिन्ह देखिन्छ। त्यसले जुनसुकै बेला फर्काउँछ।
४. सम्पादन मोड खोल्ने
8 ताल्चाको चिन्हमा थिच्नुहोस्
माथि दायाँ ताल्चाको चिन्ह छ। 1234 PIN हालेपछि एप सम्पादन मोडमा
जान्छ — शीर्षकमुनिको रङ्गीन पट्टीले यो चिनिन्छ।
PIN ले बच्चाले सञ्चार गर्दागर्दै अनजानमा कार्ड बदल्नबाट जोगाउँछ। यो सुरक्षा ताल्चा होइन, ठेस लाग्नबाट जोगाउने सानो अवरोध हो।
५. कार्ड बदल्ने
9 कार्डमा थिच्नुहोस्
सम्पादन मोडमा कार्डमा थिच्नुहोस्। त्यो कार्डका सबै सेटिङ भएको विन्डो खुल्छ:
- नाम — कार्डमा लेखिने पाठ।
- बोलिने पाठ — एपले पढ्ने कुरा। फरक हुन सक्छ: कार्डमा "हजुरआमा" लेखिएर "हजुरआमा सीता" बोल्न सकिन्छ।
- रङ — शब्दवर्ग अनुसार, रङ-कुञ्जी पछ्याएर।
- चिन्ह — अर्को पाइला हेर्नुहोस्।
10 चिन्ह छान्नुहोस्
"चिन्ह छान्नुहोस्" ले एपसँगै आउने करिब ३,४०० चिन्हमा खोज्न दिन्छ। एउटा शब्द लेख्नुहोस् (चिन्हका नाम अङ्ग्रेजीमा छन्, जस्तै dog, car, bed) र चित्र छान्नुहोस्।
11 आफ्नै तस्बिर प्रयोग गर्नुहोस्
आफ्ना तस्बिर झन् स्पष्ट हुन्छन्: साँच्चैको खेलौना, बच्चाकै हजुरआमा, भान्साको कप। "ग्यालरीबाट" ले यन्त्रबाट चित्र छान्न दिन्छ; Android र iPhone एपमा "तस्बिर खिच्नुहोस्" पनि हुन्छ।
अन्त्यमा सेभ गर्नुहोस् थिच्नुहोस्।
६. नयाँ कार्ड र फोल्डर बनाउने
12 प्लस कार्डमा थिच्नुहोस्
सम्पादन मोडमा हरेक खाली ठाउँमा प्लस चिन्ह भएको कार्ड देखिन्छ। पृष्ठ भरिएपछि एपले स्वत: खाली पङ्क्ति थप्छ।
13 कार्ड कि फोल्डर?
"तपाईं के थप्न चाहनुहुन्छ?" भनेर सोधिन्छ:
- कार्ड — बोलिने शब्द।
- फोल्डर — नयाँ, खाली पृष्ठ खोल्छ।
नाम लेखेर "बनाउनुहोस्" ले पुष्टि गर्नुहोस्। चिन्ह पछि नयाँ कार्डमा थिचेर थप्नुहुन्छ।
14 फोल्डरभित्र जाने
सम्पादन मोडमा हरेक फोल्डर कार्डको तल दायाँ फोल्डरको चिन्ह हुन्छ। त्यसबाट भित्र गएर त्यहाँ थप कार्ड र थप फोल्डर बनाउन सकिन्छ — जति गहिरो भए पनि।
यसरी उदाहरणका लागि मेरो परिवार → हजुरबा र हजुरआमा, वा बालविकास केन्द्र → बिहानको घेरा बन्छ।
७. कार्ड मेटाउनुको साटो लुकाउने
15 आँखाको चिन्ह प्रयोग गर्नुहोस्
सम्पादन मोडमा हरेक कार्डको माथि दायाँ आँखा हुन्छ। त्यसले कार्ड लुकाउँछ: बच्चाका लागि हराउँछ, तर त्यसको ठाउँ सुरक्षित रहन्छ।
८. आवाज, गति र भाषा
16 सेटिङ खोल्नुहोस्
माथि दायाँको गियरले सेटिङ खोल्छ। त्यहाँ यी हुन्छन्:
- भाषा — १०० भाषा। बदल्दा सबै कार्ड पनि अनुवाद हुन्छन्; तपाईंले नाम फेरेका कार्ड र आफ्ना तस्बिर जस्ताको तस्तै रहन्छन्।
- आवाज — यन्त्रमा उपलब्ध सबै आवाज। छान्नेबित्तिकै नमुना बज्छ।
- बोल्ने गति र स्वरको उचाइ।
- हरेक शब्द तुरुन्तै बोल्ने — तयार वाक्य मात्र बोल्नुपर्ने भए बन्द गर्नुहोस्।
- नाम देखाउने — चिन्हमुनिको पाठ खुला वा बन्द।
९. धेरै बालबालिकाका लागि प्रोफाइल
17 नयाँ प्रोफाइल बनाउनुहोस्
सेटिङमा "प्रोफाइल" अन्तर्गत "नयाँ प्रोफाइल" ले अर्को शब्दभण्डार बनाउँछ — दाजुभाइ-दिदीबहिनीका लागि, वा एउटै ट्याब्लेट साझा गर्ने कक्षाका धेरै बालबालिकाका लागि। हरेक प्रोफाइलका आफ्नै कार्ड, आफ्नै भाषा र आफ्नै आवाज हुन्छन्।
बदल्न नाममा एक थिचाइ नै काफी छ।
१०. ब्याकअप र सार्ने
18 प्रोफाइल निर्यात गर्नुहोस्
"प्रोफाइल निर्यात" ले सबै कार्ड, पृष्ठ, वाक्यांश र सेटिङ भएको फाइल बनाउँछ। त्यो फाइल सुरक्षित राख्नुहोस् — यन्त्र हराए वा ब्राउजरको भण्डारण खाली भए त्यही तपाईंको ब्याकअप हो।
19 प्रोफाइल आयात गर्नुहोस्
"प्रोफाइल आयात" ले त्यस्तो फाइल फेरि पढ्छ — अर्को यन्त्रमा पनि। आयातले सधैँ नयाँ प्रोफाइल बनाउँछ र विद्यमान डेटा कहिल्यै मेटाउँदैन।
20 क्लाउड सिंक (स्वैच्छिक)
चाहनुहुन्छ भने नि:शुल्क खाता बनाएर प्रोफाइल क्लाउडमा अपलोड गर्नुहोस्। त्यसपछि उही शब्दभण्डार धेरै यन्त्रमा लोड गर्न सकिन्छ — घर र विद्यालयले एउटै बोर्ड प्रयोग गर्नुपर्दा उपयोगी हुन्छ। हरेक ब्याकअपले हेरचाहकर्ताका लागि साझेदारी कोड पाउँछ। खाताविना कुनै डेटा यन्त्रबाट बाहिर जाँदैन।
21 अन्य कार्यक्रमसँग आदानप्रदान
"बोर्ड आदानप्रदान" अन्तर्गत बोर्डलाई खुला Open Board Format (.obz) मा निर्यात गर्न वा CoughDrop, Cboard जस्ता अन्य AAC कार्यक्रमबाट बोर्ड आयात गर्न सकिन्छ। तपाईंको शब्दभण्डार तपाईंकै हो र सार्न मिल्ने रहन्छ।
११. पहुँचयोग्य सञ्चालन
22 थिचाइ रोक्ने अवधि
हात अस्थिर हुने बालबालिकाका लागि: रोक्ने अवधि तय गर्नुहोस् (० देखि १,००० मिलिसेकेन्ड)। औँला पर्याप्त बेर टिकेपछि मात्र थिचाइ गनिन्छ — अनजानमा छोइएको गनिँदैन।
23 स्विच स्क्यानिङ
ठिक ठाउँमा देखाउन नसक्ने बालबालिकाका लागि: "स्विच स्क्यानिङ" खोल्नुहोस्। पङ्क्तिहरू एकपछि अर्को उज्यालिन्छन्।
- स्पेस — अर्को पङ्क्ति वा कार्डमा जाने
- Enter — पङ्क्ति खोल्ने वा कार्ड छान्ने
- Esc — पङ्क्ति छनोटमा फर्किने
प्रचलित AAC स्विचहरू यिनै कुञ्जीजस्तै काम गर्छन्। गति ०.५ देखि ४ सेकेन्डसम्म मिलाउन सकिन्छ।
24 श्रव्य सङ्केत
यसबाहेक Temia ले छनोट हुनुअघि उज्यालिएको पङ्क्ति बिस्तारै भन्न सक्छ — दृष्टि कमजोर हुँदा र स्क्यानिङका बेला उपयोगी हुन्छ।
१२. किबोर्ड, वाक्यांश र पूर्ण स्क्रिन
25 शब्द अनुमान भएको किबोर्ड
पढ्न-लेख्न जान्ने बालबालिकाका लागि: माथि दायाँको किबोर्ड चिन्हले लेखन दृश्य खोल्छ। शब्दका सुझाव किबोर्डमाथि देखिन्छन् र हरेक प्रयोगसँगै अझ मिल्दो हुन्छन् — एपले यन्त्रमै मात्र सिक्छ। "गुप्त" ले सिकाइ बन्द गर्छ।
26 बारम्बार चाहिने वाक्य सेभ गर्नुहोस्
ताराको चिन्हले "मेरा वाक्यांश" मा लैजान्छ। बारम्बार चाहिने वाक्य सेभ गर्नुहोस् — "मलाई भोक लाग्यो", "मलाई दिक्क लाग्यो", "म बाहिर जान सक्छु?"। एक थिचाइले बोल्छ, लामो थिचाइले मेटाउँछ।
27 ठूलो देखाउने र ध्यान खिच्ने
किबोर्ड दृश्यमा दैनिक काम लाग्ने दुई कुरा छन्: "ठूलो देखाउनुहोस्" ले पाठ पूरै स्क्रिनमा देखाउँछ (हल्ला भएको ठाउँमा उपयोगी), र घण्टीको बटनले ध्यान खिच्न "माफ गर्नुहोस्!" भन्छ।
१३. अफलाइन प्रयोग र इन्स्टल
28 होम स्क्रिनमा थप्नुहोस्
मोबाइल वा ट्याब्लेटमा temia.online खोलेर ब्राउजरको मेनुमा "होम स्क्रिनमा थप्नुहोस्" छान्नुहोस्। त्यसपछि Temia आफ्नै आइकनसहित सामान्य एपजस्तै खुल्छ — ठेगाना पट्टीविना।
29 इन्टरनेटविना चलाउने
पहिलो पटक आउँदा Temia ले चाहिने सबै कुरा यन्त्रमा लोड गर्छ। त्यसपछि एप जडानविनै खुल्छ र बोल्छ — गाडीमा, जङ्गलमा, अस्पतालमा। तपाईंका कार्ड जसरी पनि स्थानीय रूपमै भण्डारण हुन्छन्।
१४. AAC अभ्यासका सुझाव
एप मात्रैले सञ्चार बनाउँदैन। वैकल्पिक तथा सहायक सञ्चारमा यी सिद्धान्त प्रमाणित भएका छन्:
नमुना देखाउनुहोस्, परीक्षा नलिनुहोस्
तपाईं बोल्दा बोर्ड आफैँ प्रयोग गर्नुहोस्: कुरा गर्दै म — पिउनु थिच्नुहोस्। बालबालिकाले अरूले भाषा कसरी चलाउँछन् भनेर हेरेर सिक्छन्। विशेषज्ञहरू यसलाई मोडलिङ भन्छन्।
परीक्षाको वातावरण नबनाउनुहोस्
"कुकुर कहाँ छ? मलाई कुकुर देखाऊ!" जस्ता प्रश्नले बच्चाको आवाजलाई परीक्षा बनाइदिन्छ। बरु: सँगै केही अनुभव गर्नुहोस् र त्यसबारे कुरा गर्नुहोस्।
सधैँ हातैमा
बोर्ड दिनभरि पुग्ने ठाउँमा हुनुपर्छ — खाना खाँदा, गाडीमा, ओछ्यानमा। कसैको आवाज थन्क्याइँदैन।
हरेक अभिव्यक्ति महत्त्वपूर्ण छ
संयोगजस्तो देखिने थिचाइ पनि सञ्चारकै प्रयास हो। बच्चाले केही भनेजस्तै प्रतिक्रिया दिनुहोस् — किनभने उसले ठ्याक्कै त्यही गरेको हो।
सानोबाट सुरु गर्नुहोस्
केही मूल शब्दबाट सुरु गर्नुहोस् (म, चाहन्छु, अझै, सकियो, होइन) र समयसँगै अरू कार्ड देखाउनुहोस्। ठाउँहरू सधैँ उही रहन्छन्।