Temia AAC

Poradnik

Od pierwszej karty do tablicy dopasowanej do dziecka – w około 15 minut.

Spis treści

  1. Uruchomienie aplikacji
  2. Mówienie: słowa i zdania
  3. Korzystanie z folderów
  4. Włączenie trybu edycji
  5. Zmiana karty
  6. Nowe karty i foldery
  7. Ukrywanie zamiast usuwania
  8. Głos, tempo i język
  9. Profile dla kilkorga dzieci
  10. Kopie zapasowe i przenoszenie
  11. Obsługa dostępna
  12. Klawiatura, zdania i duży ekran
  13. Praca offline i instalacja
  14. Wskazówki z praktyki AAC

1. Uruchomienie aplikacji

1 Otwarcie

Wejdź na temia.online lub uruchom zainstalowaną aplikację. Rejestracja nie jest potrzebna: przy pierwszym starcie automatycznie powstaje profil z pełnym słownictwem.

Temia rozpoznaje język urządzenia. Jeśli tablet jest ustawiony na polski, interfejs i karty są od razu po polsku.

2 Okno powitalne

Przy pierwszym uruchomieniu pojawia się krótka informacja z najważniejszymi krokami. Przycisk „Porozmawiajmy!” zamyka ją na stałe.

2. Mówienie: słowa i zdania

3 Wypowiedzenie słowa

Dotknij karty. Słowo zostaje natychmiast wypowiedziane i pojawia się u góry na pasku zdania.

4 Budowanie zdania

Dotykaj kolejnych kart, na przykład ja, chcieć, pić. Wszystkie słowa zbierają się na pasku zdania.

ja
chcieć
pić

Dotknięcie paska wypowiada całe zdanie.

5 Poprawianie

Po prawej stronie paska są dwa symbole: klawisz cofania usuwa ostatnie słowo, a kosz opróżnia cały pasek.

3. Korzystanie z folderów

6 Wejście do folderu

Przy prawej krawędzi strony startowej znajdują się szare karty z ramką: foldery (jedzenie, napoje, uczucia, osoby, zwierzęta, zabawa, ubrania, ciało, dom, miejsca, szkoła, kolory i liczby). Jedno dotknięcie je otwiera.

Po wybraniu słowa aplikacja automatycznie wraca na stronę startową, więc najczęstsze słowa są zawsze o jedno dotknięcie stąd.

7 Powrót na stronę startową

W folderze u góry po lewej pojawia się symbol domu, który w każdej chwili pozwala wrócić.

4. Włączenie trybu edycji

8 Dotknięcie kłódki

U góry po prawej znajduje się kłódka. Po wpisaniu PIN-u 1234 aplikacja przechodzi w tryb edycji, rozpoznawalny po kolorowym pasku pod nagłówkiem.

PIN zapobiega przypadkowej zmianie kart przez dziecko podczas komunikacji. To nie zamek bezpieczeństwa, lecz zabezpieczenie przed pomyłką.

Tryb edycji kończy się sam. Po zamknięciu aplikacji znów działa zwykły tryb mówienia, więc dziecko nigdy nie trafi przypadkiem do edycji.

5. Zmiana karty

9 Dotknięcie karty

W trybie edycji dotknij karty. Otworzy się okno ze wszystkimi ustawieniami:

10 Wybór symbolu

Opcja „Wybierz symbol” przeszukuje około 3400 dołączonych symboli. Wpisz hasło (symbole mają angielskie nazwy, np. dog, car, bed) i wybierz obraz.

11 Użycie własnego zdjęcia

Własne zdjęcia są jeszcze bardziej zrozumiałe: prawdziwa przytulanka, własna babcia, kubek z kuchni. Opcja „Z galerii” wybiera obraz z urządzenia; w aplikacjach na Androida i iPhone'a jest dodatkowo „Zrób zdjęcie”.

Na koniec dotknij Zapisz.

6. Tworzenie kart i folderów

12 Dotknięcie karty z plusem

W trybie edycji każde wolne miejsce pokazuje kartę ze znakiem plus. Gdy strona jest pełna, aplikacja automatycznie dodaje pusty wiersz.

13 Karta czy folder?

Pojawia się pytanie „Co chcesz dodać?”:

Wpisz etykietę i potwierdź przyciskiem „Utwórz”. Symbol dodasz potem, dotykając nowej karty.

14 Wejście do folderu

W trybie edycji każda karta-folder ma w prawym dolnym rogu ikonę folderu. Dzięki niej wchodzisz do środka i tworzysz tam kolejne karty oraz kolejne foldery – na dowolnie wielu poziomach.

Tak powstają na przykład: Moja rodzinaDziadkowie albo PrzedszkolePoranny krąg.

7. Ukrywanie zamiast usuwania

15 Symbol oka

W trybie edycji każda karta ma w prawym górnym rogu oko. Ukrywa ono kartę: dla dziecka znika, ale jej miejsce pozostaje zarezerwowane.

Dlaczego nie usuwać? Dzieci uczą się położenia kart jako wzorca ruchowego, podobnie jak przy pisaniu bezwzrokowym. Gdy karty się przesuwają, trzeba uczyć się wszystkiego od nowa. Zacznij więc od kilku widocznych kart i stopniowo pokazuj kolejne, zamiast je przestawiać.

8. Głos, tempo i język

16 Otwarcie ustawień

Koło zębate u góry po prawej otwiera ustawienia. Znajdziesz tam:

Głosy pochodzą z urządzenia, nie od nas. Jeśli głos brzmi nienaturalnie, zainstaluj dodatkowe pakiety językowe w systemie. W Windows głosy „Natural” w Microsoft Edge brzmią znacznie lepiej; w Androidzie pomagają usługi mowy Google.

9. Profile dla kilkorga dzieci

17 Utworzenie profilu

W ustawieniach w sekcji „Profile” przyciskiem „Nowy profil” tworzysz kolejne słownictwo – na przykład dla rodzeństwa albo dla kilkorga dzieci z klasy dzielących jeden tablet. Każdy profil ma własne karty, język i głos.

Do przełączenia wystarczy dotknięcie nazwy.

10. Kopie zapasowe i przenoszenie

18 Eksport profilu

„Eksportuj profil” tworzy plik ze wszystkimi kartami, stronami, zdaniami i ustawieniami. Zachowaj ten plik – to Twoja kopia zapasowa na wypadek utraty urządzenia lub wyczyszczenia pamięci przeglądarki.

19 Import profilu

„Importuj profil” wczytuje taki plik z powrotem, także na innym urządzeniu. Import zawsze tworzy nowy profil i nigdy nie nadpisuje istniejących danych.

20 Synchronizacja w chmurze (dobrowolna)

Kto chce, zakłada bezpłatne konto i wysyła profile do chmury. To samo słownictwo można wtedy wczytać na kilku urządzeniach – wygodne, gdy dom i szkoła mają używać tej samej tablicy. Każda kopia otrzymuje kod udostępniania dla opiekunów. Bez konta żadne dane nie opuszczają urządzenia.

21 Wymiana z innymi programami

W sekcji „Wymiana tablic” eksportujesz tablicę w otwartym formacie Open Board Format (.obz) albo importujesz tablice z innych programów AAC, takich jak CoughDrop czy Cboard. Twoje słownictwo należy do Ciebie i pozostaje przenośne.

11. Obsługa dostępna

22 Czas dotyku

Dla dzieci z niespokojnymi rękami: ustaw czas przytrzymania (od 0 do 1000 milisekund). Dotknięcie liczy się dopiero wtedy, gdy palec pozostanie wystarczająco długo; przypadkowe muśnięcia są ignorowane.

23 Skanowanie zewnętrznymi przyciskami

Dla dzieci, które nie potrafią celnie wskazywać: włącz „Skanowanie”. Wiersze są podświetlane jeden po drugim.

Typowe przyciski AAC działają jak te klawisze. Tempo ustawisz między 0,5 a 4 sekundami.

24 Podpowiedzi dźwiękowe

Temia może dodatkowo cicho zapowiadać zaznaczony wiersz przed wyborem – pomocne przy niepełnosprawności wzroku i podczas skanowania.

12. Klawiatura, zdania i duży ekran

25 Klawiatura z przewidywaniem słów

Dla dzieci, które czytają i piszą: ikona klawiatury u góry po prawej otwiera widok pisania. Nad klawiaturą pojawiają się podpowiedzi, które z czasem coraz lepiej pasują – aplikacja uczy się wyłącznie na urządzeniu. Tryb „Incognito” wyłącza uczenie się.

26 Zapisywanie częstych zdań

Ikona gwiazdki prowadzi do „Moich zdań”. Zapiszesz tam zdania używane często: „Jestem głodny”, „Nudzę się”, „Czy mogę wyjść, proszę?”. Jedno dotknięcie je wypowiada, długie przytrzymanie usuwa.

27 Pokaż na dużym ekranie i zwróć uwagę

Widok klawiatury ma dwa praktyczne udogodnienia: „Pokaż na dużym ekranie” wyświetla tekst na całym ekranie (przydatne w hałasie), a przycisk dzwonka mówi „Przepraszam!”, aby zwrócić uwagę.

13. Praca offline i instalacja

28 Dodanie do ekranu głównego

Otwórz temia.online na telefonie lub tablecie i wybierz „Dodaj do ekranu głównego” w menu przeglądarki. Temia uruchomi się wtedy z własną ikoną jak zwykła aplikacja, bez paska adresu.

29 Praca bez internetu

Przy pierwszej wizycie Temia pobiera na urządzenie wszystko, co potrzebne. Potem aplikacja uruchamia się i mówi bez połączenia: w samochodzie, w lesie, w szpitalu. Karty i tak są zapisane lokalnie.

14. Wskazówki z praktyki AAC

Sama aplikacja nie tworzy jeszcze komunikacji. Te zasady sprawdziły się w komunikacji wspomagającej:

Pokazuj, nie odpytuj

Korzystaj z tablicy sam, mówiąc: dotykaj japić w trakcie wypowiedzi. Dzieci uczą się języka, widząc, jak używają go inni. Specjaliści nazywają to modelowaniem.

Bez sytuacji egzaminacyjnej

Pytania w rodzaju „Gdzie jest pies? Pokaż psa!” zamieniają głos dziecka w sprawdzian. Lepiej przeżyć coś wspólnie i to skomentować.

Zawsze dostępna

Tablica powinna być w zasięgu przez cały dzień – przy jedzeniu, w samochodzie, w łóżku. Nikomu nie chowa się głosu.

Każda wypowiedź się liczy

Nawet pozornie przypadkowe sekwencje dotknięć są próbami komunikacji. Reaguj tak, jakby dziecko coś powiedziało – bo dokładnie to zrobiło.

Zaczynaj od małego

Zacznij od kilku słów kluczowych (ja, chcieć, więcej, koniec, nie) i z czasem odsłaniaj kolejne karty. Pozycje pozostają te same.

Temia nie zastępuje porady specjalisty. W sprawie doboru systemu komunikacji, planowania wsparcia i finansowania zwróć się do poradni AAC, do logopedy albo do ośrodka specjalistycznego.

Wypróbuj teraz