Ẹ̀kọ́

1 Ṣíṣí

Lọ sí temia.online tàbí ṣí ẹ̀rọ ìsọfúnni tí o ti fi sórí ẹ̀rọ. Kò sí wíwọlé tí ó pọn dandan, ní ìbẹ̀rẹ̀ àkọ́kọ́ sì ni a máa dá profáìlì tí ó ní gbogbo ọ̀rọ̀ ẹnu fúnra rẹ̀.

Temia ń mọ èdè náà láti ara ẹ̀rọ rẹ. Bí táàbùlẹ́ẹ̀tì bá wà ní èdè Yorùbá, àkójọ àṣàyàn àti àwọn káàdì á hàn ní Yorùbá lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

2 Ojú ìkíni

Ní ìbẹ̀rẹ̀ àkọ́kọ́ gan-an, àkíyèsí kúkúrú kan á ṣàlàyé àwọn ìgbésẹ̀ tí ó ṣe pàtàkì jùlọ. “Ẹ jẹ́ ká sọ̀rọ̀!” á tì í pa dé títí láé.

3 Sísọ ọ̀rọ̀ kan

Fọwọ́ kan káàdì kan. A ó sọ ọ̀rọ̀ náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ó sì máa hàn lókè nínú pẹpẹ gbólóhùn.

4 Kíkọ́ gbólóhùn

Fọwọ́ kan káàdì púpọ̀ ní tẹ̀léǹtẹ̀lé – bí àpẹẹrẹ èmi, fẹ́, mu. Gbogbo àwọn ọ̀rọ̀ á kójọ sínú pẹpẹ gbólóhùn.

Fífọwọ́ kan pẹpẹ gbólóhùn á sọ gbólóhùn gbogbo.

5 Ṣíṣàtúnṣe

Ní etí pẹpẹ gbólóhùn, àmì méjì wà: ìtẹ̀ ẹ̀yìn á yọ ọ̀rọ̀ tí ó gbẹ̀yìn kúrò, àpótí ìdọ̀tí á sì ṣófo gbogbo pẹpẹ náà.

6 Wíwọ inú fódà

Ní etí ojú ìwé ìbẹ̀rẹ̀ ni ìwọ ó rí àwọn káàdì eérú tí ó ní ìlà yíká: àwọn ni fódà (oúnjẹ, ohun mímu, ìmọ̀lára, ènìyàn, ẹranko, eré, aṣọ, ara, ilé, ibi, ilé ẹ̀kọ́, àwọ̀ àti nọ́ḿbà). Ìfọwọ́kàn kan á ṣí wọn.

Lẹ́yìn tí a bá yan ọ̀rọ̀ kan, ẹ̀rọ náà á pa dà sí ojú ìwé ìbẹ̀rẹ̀ fúnra rẹ̀, kí àwọn ọ̀rọ̀ tí a ń lò jùlọ lè wà ní ìfọwọ́kàn kan ṣoṣo nígbà gbogbo.

7 Pípadà sí ojú ìwé ìbẹ̀rẹ̀

Nínú fódà, àmì ilé á hàn lókè. Ó máa mú ọ padà nígbàkúùgbà.

8 Fọwọ́ kan àgádágodo

Lókè ni ìwọ ó rí àmì àgádágodo. Lẹ́yìn tí a bá tẹ PIN 1234, ẹ̀rọ náà á wọ ipò àtúnṣe – a mọ̀ ọ́n láti ara ìlà aláwọ̀ tí ó wà lábẹ́ àkọlé.

PIN náà ń dí ọmọ lọ́wọ́ láti yí káàdì padà láìmọ̀ nígbà tí ó ń bá ni sọ̀rọ̀. Kì í ṣe àgádágodo ààbò, ọgbà ìdènà ìkọsẹ̀ ni.

9 Fọwọ́ kan káàdì

Nínú ipò àtúnṣe, fọwọ́ kan káàdì kan. Fèrèsé kan á ṣí pẹ̀lú gbogbo ètò káàdì náà:

• Àkọlé – ọ̀rọ̀ tí a tẹ̀ sórí káàdì.
• Ọ̀rọ̀ tí a ń sọ – ohun tí ẹ̀rọ náà ń kà. Ó lè yàtọ̀: káàdì lè sọ “ìyá àgbà” kí a sì sọ “ìyá àgbà Adétáyọ̀”.
• Àwọ̀ – gẹ́gẹ́ bí irú ọ̀rọ̀, gẹ́gẹ́ bí kọ́kọ́rọ́ àwọ̀.
• Àmì – wo ìgbésẹ̀ tí ó tẹ̀lé e.

10 Yíyan àmì

“Yan àmì” á jẹ́ kí o wá nínú nǹkan bí àmì 3,400 tí ó bá ẹ̀rọ náà wá. Tẹ ọ̀rọ̀ kan (Gẹ̀ẹ́sì ni orúkọ àwọn àwòrán, bí àpẹẹrẹ dog, car, bed) kí o sì yan àwòrán kan.

11 Lílo àwòrán tìrẹ

Àwòrán tìrẹ tilẹ̀ ṣe kedere jù: ọmọlangidi gidi náà, ìyá àgbà ọmọ náà fúnra rẹ̀, ago inú ilé ìdáná. Lo “Láti inú àkójọ àwòrán” láti mú àwòrán láti ara ẹ̀rọ; àwọn ẹ̀rọ Android àti iPhone tún ní “Ya àwòrán”.

Ní ìparí, fọwọ́ kan Fi pamọ́.

12 Fọwọ́ kan káàdì àmì àfikún

Nínú ipò àtúnṣe, gbogbo àyè òfìfo ni ó ń fi káàdì tí ó ní àmì àfikún hàn. Bí ojú ìwé bá kún, ẹ̀rọ náà á fi ìlà òfìfo kún un fúnra rẹ̀.

13 Káàdì ni àbí fódà?

A ó bèèrè lọ́wọ́ rẹ “Kí ni o fẹ́ fi kún?”:

• Káàdì – ọ̀rọ̀ kan tí a ó sọ.
• Fódà – á ṣí ojú ìwé tuntun tí ó ṣófo.

Tẹ àkọlé náà kí o sì fọwọ́ sí i pẹ̀lú “Dá a”. Àmì náà ni a ó fi kún lẹ́yìn náà nípa fífọwọ́ kan káàdì tuntun.

14 Wíwọ inú fódà

Nínú ipò àtúnṣe, gbogbo káàdì fódà ni ó ní àmì fódà nísàlẹ̀. Nípasẹ̀ rẹ̀ ni o ti ń wọlé, o sì ń dá káàdì mìíràn àti fódà mìíràn níbẹ̀ – bí ó ti jinlẹ̀ tó tí o bá fẹ́.

Bẹ́ẹ̀ ni a ṣe ń kọ́, bí àpẹẹrẹ: Ìdílé mi → Bàbá àgbà àti ìyá àgbà, tàbí Ilé ìtọ́jú ọmọdé → Ìpàdé òwúrọ̀.

15 Lo àmì ojú

Nínú ipò àtúnṣe, gbogbo káàdì ni ó ní ojú lókè. Ó ń pa káàdì náà mọ́: ó pòórá lójú ọmọ náà, ṣùgbọ́n àyè rẹ̀ ṣì wà ní ìpamọ́.

16 Ṣí ètò náà

Kẹ̀kẹ́ eyín tí ó wà lókè á ṣí ètò náà. Níbẹ̀ ni o ó rí:

• Èdè – èdè 100. Yíyí i padà á tún túmọ̀ gbogbo káàdì; àwọn káàdì tí o yí orúkọ wọn padà àti àwòrán tìrẹ á dúró bẹ́ẹ̀.
• Ohùn – gbogbo ohùn tí ó wà lórí ẹ̀rọ náà. Yíyan ọ̀kan á tú àpẹẹrẹ jáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
• Ìyára ìsọ̀rọ̀ àti gíga ohùn.
• Sọ ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ – pa á bí gbólóhùn kíkún nìkan ni ó yẹ kí a sọ.
• Fi àkọlé hàn – ọ̀rọ̀ tí ó wà lábẹ́ àwòrán, ó ń ṣiṣẹ́ tàbí kò ṣiṣẹ́.

17 Dídá profáìlì tuntun

Nínú ètò lábẹ́ “Profáìlì”, “Profáìlì tuntun” á dá ọ̀rọ̀ ẹnu mìíràn – fún ẹ̀gbọ́n àti àbúrò, tàbí fún ọmọ púpọ̀ nínú kíláàsì tí wọ́n ń pín táàbùlẹ́ẹ̀tì kan náà. Profáìlì kọ̀ọ̀kan ní káàdì tirẹ̀, èdè tirẹ̀, àti ohùn tirẹ̀.

Ìfọwọ́kàn kan lórí orúkọ ni ó tó láti yí i padà.

18 Gbígbé profáìlì jáde

“Gbé profáìlì jáde” á dá fáìlì kan tí ó ní gbogbo káàdì, ojú ìwé, gbólóhùn, àti ètò nínú rẹ̀. Tọ́jú fáìlì náà – òun ni ẹ̀dà ìpamọ́ rẹ bí ẹ̀rọ bá sọnù tàbí bí a bá pa ibi ìpamọ́ aṣàwákiri rẹ́.

19 Mímú profáìlì wọlé

“Mú profáìlì wọlé” á tún ka irú fáìlì bẹ́ẹ̀ – lórí ẹ̀rọ mìíràn pẹ̀lú. Mímú wọlé á máa dá profáìlì tuntun nígbà gbogbo, kò sì ní pa àkọsílẹ̀ tí ó ti wà rẹ́ láé.

20 Ìmúbáramu àwọsánmà (láti inú ìfẹ́)

Bí o bá fẹ́, ṣí àkáǹtì ọ̀fẹ́ kí o sì gbé àwọn profáìlì sí àwọsánmà. Nígbà náà a lè gba ọ̀rọ̀ ẹnu kan náà sórí ẹ̀rọ púpọ̀ – ó wúlò nígbà tí ilé àti ilé ẹ̀kọ́ bá fẹ́ lo pátákó kan náà. Ẹ̀dà ìpamọ́ kọ̀ọ̀kan á ní kóòdù ìpín fún àwọn olùbójútó. Láìsí àkáǹtì, kò sí àkọsílẹ̀ tí ó ń kúrò lórí ẹ̀rọ náà.

21 Pípààrọ̀ pẹ̀lú àwọn ètò mìíràn

Lábẹ́ “Pípààrọ̀ pátákó” o lè gbé pátákó jáde ní Open Board Format (.obz) tí ó ṣí sílẹ̀, tàbí kí o mú pátákó wọlé láti àwọn ètò AAC mìíràn bí CoughDrop tàbí Cboard. Ọ̀rọ̀ ẹnu rẹ jẹ́ tìrẹ, ó sì ṣì ṣeé gbé lọ.

22 Àkókò ìfọwọ́kàn

Fún àwọn ọmọ tí ọwọ́ wọn kò dúró ṣinṣin: ṣètò àkókò ìdìmú (láti 0 dé 1,000 mílíìsẹ́kọ́ǹdù). Ìfọwọ́kàn á kà kìkì lẹ́yìn tí ìka bá dúró tó – àwọn ìfọwọ́kàn àìmọ̀ọ́mọ̀ ni a ó fojú fò dá.

23 Ìwádìí pẹ̀lú swítì

Fún àwọn ọmọ tí kò lè tọ́ka dáadáa: tan “Ìwádìí pẹ̀lú swítì”. Àwọn ìlà á máa tàn ní ọ̀kọ̀ọ̀kan.

• Space – sí ìlà tàbí káàdì tí ó tẹ̀lé e
• Enter – ṣí ìlà náà tàbí yan káàdì náà
• Esc – padà sí yíyan ìlà

Àwọn swítì AAC tí ó wọ́pọ̀ ń ṣiṣẹ́ bí àwọn bọ́tìnì méjì wọ̀nyí. A lè ṣètò ìyára láàrin ìṣẹ́jú-àáyá 0.5 àti 4.

24 Àwọn àmì ohùn

Yàtọ̀ sí ìyẹn, Temia lè sọ ìlà tí ó ń tàn ní jẹ́jẹ́ kí a tó yàn án – ó ń ṣèrànwọ́ níbi tí ojú kò ti rí dáadáa àti nígbà ìwádìí.

25 Bọ́ọ̀dù ìtẹ̀wé pẹ̀lú àsọtẹ́lẹ̀ ọ̀rọ̀

Fún àwọn ọmọ tí wọ́n mọ̀wé kà tí wọ́n sì mọ̀wé kọ: àmì bọ́ọ̀dù ìtẹ̀wé tí ó wà lókè á ṣí ojú ìkọ̀wé. Àwọn àbá ọ̀rọ̀ á hàn lókè bọ́ọ̀dù náà, wọ́n á sì máa bá a mu sí i pẹ̀lú ìlò kọ̀ọ̀kan – lórí ẹ̀rọ náà nìkan ni ẹ̀rọ ìsọfúnni ń kọ́. “Ìkọ̀kọ̀” á pa kíkọ́ náà.

26 Fífi gbólóhùn tí a sábà lò pamọ́

Àmì ìràwọ̀ á mú ọ lọ sí “Àwọn gbólóhùn mi”. Fi àwọn gbólóhùn tí a sábà nílò pamọ́ – “Ebi ń pa mí”, “Ó ń sú mi”, “Ṣé mo lè jáde?”. Ìfọwọ́kàn kan á sọ wọ́n, títẹ̀ pẹ́ á pa wọ́n rẹ́.

27 Fífi hàn ní ńlá àti fífa àfiyèsí

Ojú ìkọ̀wé ní olùrànlọ́wọ́ ojoojúmọ́ méjì: “Fi hàn ní ńlá” á fi ọ̀rọ̀ náà hàn ní gbogbo ojú (ó wúlò níbi ariwo), bọ́tìnì agogo sì á sọ pé “Ẹ jọ̀wọ́ o!” láti fa àfiyèsí.

28 Fífi kún ojú ìbẹ̀rẹ̀

Ṣí temia.online lórí fóònù tàbí táàbùlẹ́ẹ̀tì kí o sì yan “Fi kún ojú ìbẹ̀rẹ̀” nínú àkójọ aṣàwákiri. Nígbà náà Temia á ṣí pẹ̀lú àmì tirẹ̀ bí ẹ̀rọ ìsọfúnni gbogbogbò – láìsí pẹpẹ àdírẹ́sì.

29 Ṣíṣiṣẹ́ láìsí ayélujára

Ní ìbẹ̀wò àkọ́kọ́, Temia á gba gbogbo ohun tí ó nílò sórí ẹ̀rọ náà. Lẹ́yìn náà, ẹ̀rọ ìsọfúnni á ṣí, á sì sọ̀rọ̀ láìsí ìsopọ̀ – nínú ọkọ̀, nínú igbó, nínú ilé ìwòsàn. Àwọn káàdì rẹ tilẹ̀ wà lórí ẹ̀rọ náà tẹ́lẹ̀.