Leiðarvísir

1 Opnaðu

Farðu á temia.online eða ræstu uppsetta appið. Engin skráning þarf; við fyrstu ræsingu verður sjálfkrafa til snið með fullum orðaforða.

Temia les tungumálið af tækinu þínu. Sé spjaldtölvan stillt á íslensku eru viðmótið og kortin strax á íslensku.

2 Kveðjuskjárinn

Aðeins við fyrstu ræsingu birtist stutt kynning á mikilvægustu skrefunum. „Tölum saman!“ lokar henni fyrir fullt og allt.

3 Segðu eitt orð

Snertu kort. Orðið heyrist strax og birtist efst í setningastikunni.

4 Búðu til setningu

Snertu fleiri kort hvert á eftir öðru — til dæmis ég, vil, drekka. Öll orðin safnast í setningastikuna.

Snerting á setningastikuna les alla setninguna.

5 Að leiðrétta

Hægra megin í setningastikunni eru tvö tákn: bakktakkinn fjarlægir síðasta orðið, ruslakarfan tæmir alla stikuna.

6 Að fara inn í möppu

Hægra megin á forsíðunni eru grá kort með ramma: það eru möppurnar (matur, drykkur, tilfinningar, fólk, dýr, leikur, föt, líkami, heimili, staðir, skóli, litir og tölur). Ein snerting opnar þær.

Eftir að orð er valið fer appið sjálfkrafa aftur á forsíðuna, svo algengustu orðin séu alltaf í einni snertingu.

7 Aftur á forsíðuna

Inni í möppu birtist hústákn efst til vinstri. Það skilar þér til baka hvenær sem er.

8 Snertu lásinn

Efst til hægri er lástákn. Eftir að PIN-númerið 1234 hefur verið slegið inn fer appið í breytingaham — sem sést á litaðri stiku undir hausnum.

PIN-númerið kemur í veg fyrir að barnið breyti kortum óvart meðan það er að tala. Þetta er ekki öryggislás, aðeins lítil fyrirstaða.

9 Snertu kortið

Í breytingaham snertirðu kort. Þá opnast gluggi með öllum stillingum þess korts:

• Heiti — textinn sem stendur á kortinu.
• Talaður texti — það sem appið les. Það má vera annað: á kortinu getur staðið „amma“ en lesið er „amma Sigga“.
• Litur — eftir orðflokki, samkvæmt litakerfinu.
• Tákn — sjá næsta skref.

10 Veldu tákn

„Velja tákn“ gerir þér kleift að leita í um 3.400 meðfylgjandi táknum. Sláðu inn orð (táknin heita á ensku, t.d. dog, car, bed) og veldu mynd.

11 Notaðu eigin ljósmynd

Eigin myndir eru enn skýrari: raunverulegi bangsinn, amma barnsins, bollinn úr eldhúsinu. Með „Úr myndasafni“ velurðu mynd úr tækinu; Android- og iPhone-öppin bjóða einnig „Taka mynd“.

Að lokum snertirðu Vista.

12 Snertu plúskortið

Í breytingaham sýnir hvert laust pláss kort með plúsmerki. Þegar síðan fyllist bætir appið sjálfkrafa við auðri röð.

13 Kort eða mappa?

Þú ert spurð(ur) „Hverju viltu bæta við?“:

• Kort — orð sem er lesið upp.
• Mappa — opnar nýja, auða síðu.

Sláðu inn heiti og staðfestu með „Búa til“. Tákni bætirðu við á eftir með því að snerta nýja kortið.

14 Að fara inn í möppu

Í breytingaham er möpputákn neðst til hægri á hverju möppukorti. Með því ferðu inn og býrð þar til fleiri kort og fleiri möppur — eins djúpt og þú vilt.

Þannig verður til dæmis til Fjölskyldan mín → Amma og afi, eða Leikskólinn → Samverustund.

15 Notaðu augntáknið

Í breytingaham er auga efst til hægri á hverju korti. Það felur kortið: það hverfur barninu, en plássið helst frátekið.

16 Opnaðu stillingar

Tannhjólið efst til hægri opnar stillingarnar. Þar finnurðu:

• Tungumál — 100 tungumál. Skipting þýðir einnig öll kortin; endurnefnd kort og eigin ljósmyndir haldast óbreytt.
• Rödd — allar raddir sem eru til í tækinu. Sýnishorn heyrist um leið og þú velur.
• Talhraði og tónhæð.
• Lesa hvert orð strax — slökktu á því ef aðeins á að lesa fullbúna setningu.
• Sýna heiti — texti undir tákninu á eða af.

17 Búðu til nýtt snið

Í stillingunum undir „Snið“ býr „Nýtt snið“ til annan orðaforða — fyrir systkini eða fyrir mörg börn í bekk sem deila einni spjaldtölvu. Hvert snið hefur sín eigin kort, sitt eigið tungumál og sína eigin rödd.

Skipt er á milli með einni snertingu á nafnið.

18 Flyttu snið út

„Flytja út snið“ býr til skrá með öllum kortum, síðum, orðasamböndum og stillingum. Geymdu þá skrá — hún er öryggisafritið þitt ef tækið glatast eða vafragögnin verða hreinsuð.

19 Flyttu snið inn

„Flytja inn snið“ les slíka skrá aftur — líka í öðru tæki. Innflutningur býr alltaf til nýtt snið og skrifar aldrei yfir það sem fyrir er.

20 Stilltu stærð kortanna

Í stillingunum undir „Stærð korta“ velurðu milli lítilla, meðalstórra og stórra korta. Stór kort hjálpa börnum með takmarkaða fínhreyfingu eða skerta sjón.

21 Kveiktu á haldtíma

Fyrir börn sem snerta skjáinn óvart tvisvar er „Haldtími“: kortið virkjast fyrst þegar fingurinn hefur legið á því ákveðinn tíma. Stillanlegt frá 0 upp í 2000 millisekúndur.

22 Skönnun fyrir rofastýringu

Geti barnið ekki snert skjáinn nákvæmlega hjálpar skönnun: rammi færist sjálfkrafa frá korti til korts og barnið velur það sem er merkt með einum ytri rofa (eða bilslánni). Hraði og hamur eru stilltir í stillingunum.

23 Frjáls texti með lyklaborði

Lyklaborðstáknið í hausnum opnar innsláttarreit. Allt sem slegið er inn les appið upp — hentugt fyrir orð sem eiga ekkert kort enn, og fyrir eldri notendur sem eru farnir að skrifa.

24 Vistaðu orðasambönd

Setningar sem oft þarf — „Ég þarf hjálp“, „Ég þarf á klósettið“, „Láttu mig í friði“ — má vista sem orðasambönd og lesa með einni snertingu.

25 Heilskjár

Í vafra felur heilskjárstáknið veffangastikuna. Færri truflanir, meira pláss fyrir kortin.

26 Settu appið upp

Temia má setja upp sem app: í Chrome eða Edge með uppsetningartákninu í veffangastikunni, á iPhone og iPad með „Deila“ → „Bæta á heimaskjá“. Fyrir Android er einnig APK-skrá á forsíðunni.

27 Vinna án nettengingar

Eftir fyrstu ræsingu virkar Temia alveg án internets — í bílnum, á sjúkrahúsi, á ferðalagi. Öll táknin og öll kortin eru í tækinu.

28 Sýndu fordæmi sjálf(ur)

Mikilvægasta ráðið: notaðu töfluna sjálf(ur). Snertu kortin á meðan þú talar — án þess að biðja barnið að endurtaka. Börn læra tjáskiptaleiðir eins og tal: með því að sjá þær daglega.

Þetta á sér heiti: fyrirmyndarnotkun. Þumalputtaregla segir að barn þurfi að sjá orð um 200 sinnum áður en það notar það sjálft.

29 Byrjaðu smátt, hafðu þolinmæði

Ekki sýna allt í einu. Byrjaðu á fimm til tíu orðum sem skipta barnið máli — meira, búið, vil, nei, uppáhaldsmatur. Orð til að hafna eru sérlega mikilvæg: þau gefa barninu stjórn.

Og notaðu spjaldtölvuna aldrei sem próf. Taflan er rödd, ekki verkefni.