Gollanma
Ilkinji kartdan çagaňyza laýyklanan aragatnaşyk tagtasyna çenli — takmynan 15 minutda.
Mazmuny
- Goşundyny açmak
- Gepleşmek: sözler we sözlemler
- Bukjalary ulanmak
- Redaktirleme režimini açmak
- Karty üýtgetmek
- Täze kartlar we bukjalar
- Pozmagyň ýerine gizlemek
- Ses, tizlik we dil
- Birnäçe çaga üçin profiller
- Ätiýaçlamak we geçirmek
- Elýeterli dolandyryş
- Klawiatura, sözlemler we doly ekran
- Internetsiz ulanmak we gurnamak
- AAC tejribesinden maslahatlar
1. Goşundyny açmak
1 Açyň
temia.online giriň ýa-da gurnalan goşundyny işlediň. Girmek gerek däl; ilkinji gezek işledilende doly söz baýlygy bolan profil awtomatik döredilýär.
Temia dili enjamyňyzdan tanaýar. Planşetiňiz türkmen dilinde sazlanan bolsa, interfeýs we kartlar derrew türkmençe bolýar.
2 Garşylama ekrany
Diňe ilkinji işledilende gysga bellik iň möhüm ädimleri düşündirýär. "Geliň gepleşeliň!" ony hemişelik ýapýar.
2. Gepleşmek: sözler we sözlemler
3 Bir söz aýdyň
Karta basyň. Söz derrew aýdylýar we ýokarda sözlem zolagynda görünýär.
4 Sözlem düzüň
Birnäçe karta yzly-yzyna basyň — meselem men, isleýärin, içmek. Ähli sözler sözlem zolagynda jemlenýär.
Sözlem zolagyna basmak tutuş sözlemi aýdýar.
5 Düzetmek
Sözlem zolagynyň sag tarapynda iki nyşan bar: yza düwmesi soňky sözi aýyrýar, zibil gutusy bolsa tutuş zolagy arassalaýar.
3. Bukjalary ulanmak
6 Bukja girmek
Baş sahypanyň sag gyrasynda çarçuwaly çal kartlar bar: olar bukjalardyr (iýmit, içgi, duýgular, adamlar, haýwanlar, oýun, eşik, beden, öý, ýerler, mekdep, reňkler we sanlar). Bir basyş olary açýar.
Söz saýlanandan soň goşundy awtomatik baş sahypa dolanýar, şeýdip iň köp ulanylýan sözler hemişe bir basyş uzaklykda bolýar.
7 Baş sahypa dolanmak
Bukjanyň içinde ýokarda çepde öý nyşany görünýär. Ol sizi islendik wagt yzyna getirýär.
4. Redaktirleme režimini açmak
8 Gulp nyşanyna basyň
Ýokarda sagda gulp nyşanyny taparsyňyz. 1234 PIN kody girizilenden
soň goşundy redaktirleme režimine geçýär — muny sözbaşynyň aşagyndaky reňkli
zolakdan tanap bolýar.
PIN kod çaganyň aragatnaşyk wagtynda kartlary tötänden üýtgetmeginiň öňüni alýar. Bu howpsuzlyk gulpy däl, kiçijik böwet.
5. Karty üýtgetmek
9 Karta basyň
Redaktirleme režiminde karta basyň. Şol kartyň ähli sazlamalary bolan penjire açylýar:
- Ady — kartda ýazylan tekst.
- Aýdylýan tekst — goşundynyň okaýan zady. Tapawutly bolup biler: kartda "ene" ýazylyp, "ene Gözel" diýlip aýdylyp bilner.
- Reňk — söz toparyna görä, reňk açaryna laýyklykda.
- Nyşan — indiki ädime serediň.
10 Nyşan saýlaň
"Nyşan saýla" goşundy bilen gelýän takmynan 3 400 nyşanyň arasynda gözlemäge mümkinçilik berýär. Bir söz ýazyň (nyşanlar iňlis dilinde atlandyrylan, meselem dog, car, bed) we surat saýlaň.
11 Öz suratyňyzy ulanyň
Öz suratlaryňyz has-da düşnüklidir: hakyky oýnawaç, çaganyň öz enesi, aşhanadaky käse. "Galereýadan" arkaly enjamdan surat saýlaýarsyňyz; Android we iPhone goşundylary "Surata düş" hem hödürleýär.
Ahyrynda Ýatda sakla düwmesine basyň.
6. Täze kartlary we bukjalary döretmek
12 Plýus karta basyň
Redaktirleme režiminde her boş ýer plýus belgili kart görkezýär. Sahypa dolanda goşundy awtomatik boş hatar goşýar.
13 Kart ýa-da bukja?
Sizden "Näme goşmak isleýärsiňiz?" diýip sorarlar:
- Kart — aýdylýan söz.
- Bukja — täze, boş sahypa açýar.
Ady giriziň we "Döret" bilen tassyklaň. Nyşany soňra täze karta basyp goşýarsyňyz.
14 Bukjanyň içine girmek
Redaktirleme režiminde her bukja kartynyň aşagynda sagda bukja nyşany bar. Şonuň bilen içine girip, ol ýerde başga kartlar we başga bukjalar döredýärsiňiz — näçe çuň isleseňiz.
Şeýdip meselem Meniň maşgalam → Ata we ene, ýa-da Çagalar bagy → Ertirki tegelek döreýär.
7. Kartlary pozmagyň ýerine gizlemek
15 Göz nyşanyny ulanyň
Redaktirleme režiminde her kartyň ýokarsynda sagda göz bar. Ol karty gizleýär: çaga üçin ýitýär, emma onuň ýeri saklanyp galýar.
8. Ses, tizlik we dil
16 Sazlamalary açyň
Ýokarda sagdaky dişli tigir sazlamalary açýar. Ol ýerde taparsyňyz:
- Dil — 100 dil. Çalyşmak ähli kartlary hem terjime edýär; ady üýtgedilen kartlar we öz suratlaryňyz üýtgewsiz galýar.
- Ses — enjamda bar bolan ähli sesler. Saýlanda nusga derrew çalynýar.
- Gepleýiş tizligi we sesiň beýikligi.
- Her sözi derrew aýtmak — diňe taýýar sözlem aýdylmaly bolsa öçüriň.
- Atlary görkezmek — nyşanlaryň aşagyndaky tekst açyk ýa-da ýapyk.
9. Birnäçe çaga üçin profiller
17 Täze profil dörediň
Sazlamalarda "Profiller" bölüminde "Täze profil" başga söz baýlygyny döredýär — doganlar üçin ýa-da bir planşeti paýlaşýan synpdaky birnäçe çaga üçin. Her profiliň öz kartlary, öz dili we öz sesi bar.
Çalyşmak üçin ada bir gezek basmak ýeterlik.
10. Ätiýaçlamak we geçirmek
18 Profili eksport ediň
"Profili eksport et" ähli kartlary, sahypalary, sözlemleri we sazlamalary öz içine alýan faýl döredýär. Şol faýly saklaň — enjam ýitse ýa-da brauzeriň ammary arassalansa, ol siziň ätiýaçlyk nusgaňyzdyr.
19 Profili import ediň
"Profili import et" şeýle faýly yzyna okaýar — başga enjamda hem. Import hemişe täze profil döredýär we bar bolan maglumatlaryň üstüne hiç haçan ýazmaýar.
20 Bulut sazlaşdyrmasy (meýletin)
Isleseňiz, mugt hasap dörediň we profilleri buluta ýükläň. Şonda şol bir söz baýlygyny birnäçe enjamda ýükläp bolýar — öýde we mekdepde şol bir tagtany ulanmaly bolanda peýdaly. Her ätiýaçlyk nusgasy seredýänler üçin paýlaşma kody alýar. Hasap bolmasa hiç bir maglumat enjamdan çykmaýar.
21 Beýleki programmalar bilen alyş-çalyş
"Tagta alyş-çalşy" bölüminde tagtany açyk Open Board Format (.obz) görnüşinde eksport edip bilersiňiz ýa-da CoughDrop, Cboard ýaly beýleki AAC programmalaryndan tagtalary import edip bilersiňiz. Söz baýlygyňyz siziňki we göçürilýän bolmagynda galýar.
11. Elýeterli dolandyryş
22 Basyp saklamak wagty
Elleri durnuksyz çagalar üçin: saklamak wagtyny belläň (0-dan 1 000 millisekunda çenli). Basyş diňe barmak ýeterlik uzak durandan soň hasaba alynýar — tötänden degmeler hasaba alynmaýar.
23 Düwme bilen skanirlemek
Takyk görkezip bilmeýän çagalar üçin: "Düwme bilen skanirlemek" açyň. Hatarlar yzly-yzyna ýagtylandyrylýar.
- Boşluk — indiki hatara ýa-da karta geçmek
- Enter — hatary açmak ýa-da karty saýlamak
- Esc — hatar saýlamaga dolanmak
Giňden ýaýran AAC düwmeleri şu düwmeler ýaly işleýär. Tizligi 0,5 bilen 4 sekundyň arasynda sazlap bolýar.
24 Ses signallary
Mundan başga-da, Temia saýlamazdan öň ýagtylandyrylan hatary ýuwaşja aýdyp biler — görüş kynçylygynda we skanirleme wagtynda peýdaly.
12. Klawiatura, sözlemler we doly ekran
25 Söz çaklamaly klawiatura
Okaýan we ýazýan çagalar üçin: ýokarda sagdaky klawiatura nyşany ýazuw görnüşini açýar. Söz teklipleri klawiaturanyň üstünde görünýär we her ulanyşda has laýyk gelýär — goşundy diňe enjamda öwrenýär. "Gizlin" öwrenmegi öçürýär.
26 Ýygy gerek bolýan sözlemleri saklaň
Ýyldyz nyşany "Meniň sözlemlerim" bölümine äkidýär. Ýygy gerek bolýan sözlemleri saklaň — "Men aç", "Meniň içim gysýar", "Haýyş, daşary çykyp bilerinmi?". Bir basyş olary aýdýar, uzak basmak bolsa pozýar.
27 Uly görkezmek we ünsi çekmek
Klawiatura görnüşinde iki gündelik kömekçi bar: "Uly görkez" tekstiň tutuş ekranda görkezýär (goh-galmagally ýerlerde peýdaly), jaň düwmesi bolsa ünsi çekmek üçin "Bagyşlaň!" diýýär.
13. Internetsiz ulanmak we gurnamak
28 Baş ekrana goşuň
Telefonda ýa-da planşetde temia.online açyň we brauzeriň menýusyndan "Baş ekrana goş" saýlaň. Temia şonda öz nyşany bilen adaty goşundy ýaly açylýar — salgy zolagysyz.
29 Internetsiz işlemek
Ilkinji gezek girlende Temia gerek bolan ähli zady enjama ýükleýär. Ondan soň goşundy birikmesiz açylýar we gepleýär — maşynda, tokaýda, keselhanada. Kartlaryňyz onsuzam ýerli saklanýar.
14. AAC tejribesinden maslahatlar
Diňe goşundynyň özi aragatnaşyk döretmeýär. Alternatiw we goşmaça aragatnaşykda şu ýörelgeler özüni ödedi:
Nusga görkeziň, synag etmäň
Gepleýän wagtyňyz tagtany özüňiz hem ulanyň: gürrüňdeşlikde men — içmek basyň. Çagalar dili başgalaryň ony nähili ulanýandygyny görüp öwrenýärler. Hünärmenler muňa nusga görkezmek diýýärler.
Synag ýagdaýyny döretmäň
"It nirede? Maňa iti görkez!" ýaly soraglar çaganyň sesini synaga öwürýär. Has gowusy: bir zady bile başdan geçirip, ol barada gürleşmek.
Hemişe elýeterli
Tagta bütin gün elýeterli bolmaly — naharda, maşynda, düşekde. Hiç kimiň sesi bir gyra goýulmaýar.
Her aýdylan zat möhüm
Tötänleýin ýaly görünýän basyşlar hem aragatnaşyk synanyşygydyr. Çaga bir zat aýdan ýaly jogap beriň — sebäbi ol edil şony etdi.
Azdan başlaň
Birnäçe esasy sözden başlaň (men, isleýärin, ýene, gutardy, ýok) we wagtyň geçmegi bilen başga kartlary görkeziň. Ýerler hemişe şol bir bolup galýar.