Водич
Од првата картичка до комуникациска табла приспособена на вашето дете — за околу 15 минути.
Содржина
- Отворање на апликацијата
- Зборување: зборови и реченици
- Користење на папките
- Отворање на режимот за уредување
- Менување на картичка
- Нови картички и папки
- Криење наместо бришење
- Глас, брзина и јазик
- Профили за повеќе деца
- Резервна копија и пренос
- Достапно управување
- Тастатура, изрази и цел екран
- Користење без интернет и инсталација
- Совети од практиката на AAC
1. Отворање на апликацијата
1 Отворете
Одете на temia.online или стартувајте ја инсталираната апликација. Најава не е потребна; при првото отворање автоматски се создава профил со целосен речник.
Temia го препознава јазикот од вашиот уред. Ако таблетот е поставен на македонски, интерфејсот и картичките се веднаш на македонски.
2 Екран за добредојде
Само при првото отворање кратка белешка ги објаснува најважните чекори. „Ајде да разговараме!“ ја затвора засекогаш.
2. Зборување: зборови и реченици
3 Кажете еден збор
Допрете картичка. Зборот се изговара веднаш и се појавува горе во лентата со реченицата.
4 Составете реченица
Допрете повеќе картички една по друга — на пример јас, сакам, да пијам. Сите зборови се собираат во лентата со реченицата.
Допирот на лентата ја изговара целата реченица.
5 Поправање
Десно во лентата стојат два симбола: копчето за бришење го отстранува последниот збор, корпата ја празни целата лента.
3. Користење на папките
6 Влез во папка
По десниот раб на почетната страница стојат сиви картички со рамка: тоа се папките (храна, пијалаци, чувства, луѓе, животни, игра, облека, тело, дом, места, училиште, бои и броеви). Еден допир ги отвора.
По изборот на збор апликацијата автоматски се враќа на почетната страница, за најчестите зборови секогаш да бидат на еден допир.
7 Назад на почетната страница
Внатре во папка горе лево се појавува симбол на куќа. Тој ве враќа во секое време.
4. Отворање на режимот за уредување
8 Допрете го катанецот
Горе десно ќе најдете симбол на катанец. По внесувањето на PIN-от 1234
апликацијата преминува во режим за уредување — тоа се препознава по обоената лента
под заглавието.
PIN-от спречува детето при комуникација ненамерно да ги смени картичките. Тоа не е безбедносна брава, туку мала пречка.
5. Менување на картичка
9 Допрете картичка
Во режимот за уредување допрете картичка. Се отвора прозорец со сите поставки на таа картичка:
- Име — текстот напишан на картичката.
- Изговорен текст — она што апликацијата го чита. Може да се разликува: на картичката може да пишува „баба“, а да се изговара „баба Мира“.
- Боја — според видот на зборот, по бојниот клуч.
- Симбол — видете го следниот чекор.
10 Изберете симбол
„Избери симбол“ овозможува пребарување меѓу околу 3.400 приложени симболи. Напишете збор (симболите се именувани на англиски, на пр. dog, car, bed) и изберете слика.
11 Употребете сопствена фотографија
Сопствените фотографии се уште појасни: вистинската плишана играчка, бабата на самото дете, шолјата од кујната. Преку „Од галеријата“ избирате слика од уредот; апликациите за Android и iPhone нудат и „Фотографирај“.
На крајот допрете Зачувај.
6. Создавање нови картички и папки
12 Допрете ја картичката со плус
Во режимот за уредување секое слободно место прикажува картичка со знак плус. Кога страницата ќе се пополни, апликацијата автоматски додава празен ред.
13 Картичка или папка?
Ќе ве праша „Што сакате да додадете?“:
- Картичка — збор што се изговара.
- Папка — отвора нова, празна страница.
Внесете го името и потврдете со „Создади“. Симболот го додавате подоцна со допир на новата картичка.
14 Влез во папка
Во режимот за уредување секоја картичка на папка има долу десно симбол на папка. Со него влегувате внатре и таму создавате уште картички и уште папки — колку нивоа сакате.
Така настанува на пример Моето семејство → Баба и дедо, или Градинка → Утрински круг.
7. Криење на картички наместо бришење
15 Употребете го симболот на окото
Во режимот за уредување секоја картичка има горе десно око. Тоа ја крие картичката: за детето исчезнува, но нејзиното место останува резервирано.
8. Глас, брзина и јазик
16 Отворете ги поставките
Запченикот горе десно ги отвора поставките. Таму ќе најдете:
- Јазик — 100 јазици. Промената ги преведува и сите картички; преименуваните картички и сопствените фотографии остануваат недопрени.
- Глас — секој глас достапен на уредот. При изборот веднаш се слуша примерок.
- Брзина на зборување и висина на гласот.
- Изговарај го секој збор веднаш — исклучете ако треба да се изговара само готовата реченица.
- Прикажи имиња — текстот под симболите вклучен или исклучен.
9. Профили за повеќе деца
17 Создадете нов профил
Во поставките под „Профили“ опцијата „Нов профил“ создава уште еден речник — за браќа и сестри или за повеќе деца од едно одделение што делат еден таблет. Секој профил има свои картички, свој јазик и свој глас.
Префрлањето е еден допир на името.
10. Резервна копија и пренос
18 Извезување на профилот
„Извези профил“ создава датотека со сите картички, страници, изрази и поставки. Зачувајте ја таа датотека — таа е вашата резервна копија ако уредот се изгуби или се избрише меморијата на прелистувачот.
19 Внесување на профил
„Внеси профил“ повторно ја чита таквата датотека — и на друг уред. Внесувањето секогаш создава нов профил и никогаш не ги презапишува постојните податоци.
20 Синхронизација во облак (доброволна)
Ако сакате, создадете бесплатна сметка и качете ги профилите во облак. Истиот речник тогаш може да се вчита на повеќе уреди — корисно кога дома и во училиште треба да се користи истата табла. Секоја резервна копија добива код за споделување со негувателите. Без сметка ниту еден податок не го напушта уредот.
21 Размена со други програми
Под „Размена на табли“ можете да ја извезете таблата во отворениот формат Open Board Format (.obz) или да внесете табли од други AAC програми како CoughDrop или Cboard. Вашиот речник ви припаѓа вам и останува преносив.
11. Достапно управување
22 Време на задржување на допирот
За деца со несигурни раце: поставете време на задржување (0 до 1.000 милисекунди). Допирот се брои дури кога прстот ќе остане доволно долго — случајните допири се игнорираат.
23 Скенирање со прекинувач
За деца кои не можат прецизно да покажат: вклучете „Скенирање со прекинувач“. Редовите се осветлуваат еден по друг.
- Празно место — кон следниот ред или картичка
- Enter — отвори го редот или избери ја картичката
- Esc — назад кон изборот на ред
Вообичаените AAC прекинувачи работат како овие копчиња. Брзината може да се постави меѓу 0,5 и 4 секунди.
24 Звучни сигнали
Освен тоа, Temia може тивко да го најави осветлениот ред пред изборот — корисно при оштетен вид и за време на скенирањето.
12. Тастатура, изрази и цел екран
25 Тастатура со предвидување зборови
За деца кои читаат и пишуваат: симболот на тастатурата горе десно отвора приказ за пишување. Предлозите за зборови се појавуваат над тастатурата и со секоја употреба одговараат подобро — апликацијата учи исклучиво на уредот. „Инкогнито“ го исклучува учењето.
26 Зачувајте чести реченици
Симболот на ѕвездата води до „Моите изрази“. Зачувајте реченици што често се потребни — „Гладен сум“, „Ми е досадно“, „Може ли да излезам надвор, те молам?“. Еден допир ги изговара, долг притисок ги брише.
27 Прикажи големо и привлечи внимание
Приказот на тастатурата има двајца секојдневни помошници: „Прикажи големо“ го прикажува текстот преку целиот екран (корисно на бучни места), а копчето со ѕвонче вели „Извинете!“ за да привлече внимание.
13. Користење без интернет и инсталација
28 Додајте на почетниот екран
Отворете temia.online на телефон или таблет и во менито на прелистувачот изберете „Додај на почетен екран“. Temia тогаш се отвора со сопствена икона како обична апликација — без адресна лента.
29 Работа без интернет
При првата посета Temia презема на уредот сè што ѝ треба. Потоа апликацијата се отвора и зборува без врска — во автомобил, во шума, во болница. Вашите картички и онака се чуваат локално.
14. Совети од практиката на AAC
Самата апликација не создава комуникација. Во алтернативната и дополнителна комуникација се покажаа овие начела:
Покажувајте пример, не испитувајте
Користете ја таблата и вие додека зборувате: во разговор допрете јас — да пијам. Децата го учат јазикот гледајќи како го користат другите. Стручњаците тоа го нарекуваат моделирање.
Никаква ситуација на испит
Прашања како „Каде е кучето? Покажи ми го кучето!“ го претвораат гласот на детето во тест. Подобро: доживејте нешто заедно и разговарајте за тоа.
Секогаш при рака
Таблата треба да биде при рака цел ден — при јадење, во автомобил, во кревет. Гласот на никого не се остава настрана.
Секој исказ се брои
Дури и навидум случајните допири се обид за комуникација. Реагирајте како детето да рекло нешто — зашто токму тоа го направило.
Почнете со малку
Почнете со неколку клучни зборови (јас, сакам, уште, готово, не) и со текот на времето откривајте нови картички. Местата цело време остануваат исти.